[Book] The Creative Destruction of Medicine: อนาคตของการแพทย์ยุคดิจิตอล ตอนที่ 3

มาต่อกันที่การสรุปหนังสือ The Creative Destruction of Medicine ตอนที่ 3 ครับ จะเริ่มเรื่องของการนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในระดับต่างๆ (ตอนก่อนหน้านี้ ตอนที่ 1 ตอนที่ 2)

จากตอนที่แล้วที่เป็นเทคโนโลยีในระดับสรีรวิทยา ตอนนี้จะเป็นระดับจีโนมและระดับอวัยวะครับ

ระดับจีโนม

ยอมรับว่าเรื่องนี้ผมอ่านไม่ค่อยรู้เรื่องครับ คือมันยากครับ ถ้าจะรู้เรื่องต้องไปฟื้นความจำ(อันเลือนลาง)สมัยเรียนพันธุศาสตร์เลย แต่ก็เอาสรุปๆละกันครับ

Human genome project นั้นเสร็จสิ้นตั้งแต่ปี 2000 แล้ว แต่ผ่านมาสิบปีก็ยังไม่มีความก้าวหน้ามากนักในการใช้ประโยชน์ในเชิงการรักษาโรค ในเชิงการค้นพบสาเหตุของโรคก็ไม่ค่อยก้าวหน้า แต่วงการที่ก้าวหน้าที่สุดในการนำจีโนมไปประยุกต์ใช้คือเภสัชพันธุศาสตร์ครับ (pharmacogenomics) ใช้สำหรับคาดการณ์ว่ายาใดจะตอบสนองต่อยาอย่างไรในบุคคลหนึ่งๆ หรือใครบ้างที่มีโอกาสที่จะเกิดผลข้างเคียงจากยามากกว่าคนอื่น

ตัวอย่างยาที่เรามีความรู้ในเชิงเภสัชพันธุศาสตร์ เช่น PEG-interferon, Plavix (clopidogrel), warfarin, metformin, methrotrexate เป็นต้นครับ

การใช้ประโยชน์ของการตรวจจีโนมในแง่อื่นๆ อย่างหนึ่งคืออาจช่วยหาสาเหตุของโรคกลุ่มไม่ทราบสาเหตุ (idiopathic) ได้ มีเคสตัวอย่างแล้วคือ เด็กชาย Nicholas Volker ซึ่งมีความผิดปกติแต่กำเนิดทำให้เป็นลำไส้อักเสบต้องรับการผ่าตัดอยู่ตลอด แพทย์จะได้ลองนำจีโนมไปตรวจและพบความผิดปกติ จนสามารถรักษาได้ด้วยการปลูกถ่ายเลือดจากสายสะดือ (umbilical cord blood transplant)

การใช้ประโยชน์อีกอย่างหนึ่งที่กำลังไปได้ดีอยู่ในวงการรักษาโรคมะเร็ง สามารถสร้างยาที่จำเพาะกับยีนส์ที่ผิดปกติของเซลล์มะเร็งบางชนิดได้ เช่น Trastuzumab, Cetuximab, Gefitinib ฯลฯ

อาจไม่เกี่ยวกับจีโนมเสียทีเดียว แต่มีกลุ่มวิชาเกิดใหม่วิชาหนึ่งชื่อว่า Epigenomics เป็นวิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับผลกระทบของสิ่งแวดล้อมที่ถ่ายทอดไปยังรุ่นลูกหลานได้โดยไม่ผ่าน DNA เช่น คนที่สูบบุหรี่ตั้งแต่เด็กจะมีผลต่อกาารเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ของรุ่นลูกของลูก อะไรแบบนี้ ซึ่งผมว่าล้ำดี

การตรวจจีโนมสำหรับผู้บริโคภทั่วไป

ปัจจุบันมีหลายบริษัทที่ให้บริการเรื่องนี้ ที่ดังๆก็เช่น deCODE genetics23andMe และ Navigenics โดยราคารับตรวจตั้งแต่ $995 จนถึง $2,500 เป็นการตรวจแบบที่เราเห็นในหนัง Gattaca ที่จะบอกเราว่าเรามีโอกาสเป็นโรคนั้นโรคนี้กี่เปอร์เซ็นต์

ผู้เชี่ยวชาญหลายคนให้ความเห็นว่ามีประโยชน์จริงและค่อนข้างตรง ถึงแม้ว่าจะยังมีปัญหาหลายๆเรื่องที่ต้องพูดคุยกัน เช่น ผลการตรวจบางอย่างอาจไม่ค่อยตรงกันในแต่ละบริษัท เรื่องความเป็นส่วนตัว กฎหมายที่จะเข้ามาควบคุมเรื่องนี้ เป็นต้น

ผมสรุปให้เองนะครับ ต่อไปเรื่องการตรวจ DNA นี่มาแน่นอน อีกไม่เกินสิบปี น่าจะมีธุรกิจรับสแกน DNA มากขึ้น มันจะตรวจกันเยอะเหมือนคล้ายๆ MRI ทุกวันนี้ ใครเป็นมะเร็งจับตรวจ ใครเป็นโรคกลุ่ม idiopathic จับตรวจ ใครกินยาไม่ค่อยได้ผล/side effect เยอะจับตรวจ ถ้าไป extreme เลยคือจะแต่งงานกันตรวจ DNA ก่อนมีลูกไปเลยครับ เรื่องนี้ต้องจับตามองครับ เป็นธุรกิจที่น่าลงทุนในอนาคต (แต่ตอนนี้อาจยังไม่คุ้มที่จะทำนะ)

ระดับอวัยวะ

ในภาพรวม เนื้อหาในส่วนนี้ผมไม่ค่อยสนใจนัก ส่วนใหญ่จะเกี่ยวข้องกับรังสีแพทย์เป็นหลัก อนาคตของเครื่องเอ็กซเรย์งี้ เลยขอเอามาลงเฉพาะส่วนที่ผมสนใจละกันครับ

ในอนาคต เครื่องอัลตราซาวน์ความละเอียดสูงขนาดเล็กพกพาสะดวกจะเป็นสิ่งที่แพทย์ทุกคนต้องมี เครื่องพวกนี้จะตรวจ echocardiogram อย่างง่ายๆได้ ใส่ color flow ได้ ตัวอย่างเช่น Vscan ที่ขายเครื่องนี้ราคา $7,900

มีเทคโนโลยีใหม่ๆที่เกี่ยวข้องกับการกระตุ้นการทำงานของสมองออกมาพอสมควร ถึงแม้ยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ว่าผลิตภัณฑ์เหล่านี้มีประโยชน์ ตัวอย่างของผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้ เช่น Cognifit, PositScience, HAPPYneuron

ที่ล้ำจริงๆคือแนวโน้มของการปลูกอวัยวะขึ้นมาใหม่ครับ ตัวอย่างจริงที่มีการทำมาแล้วอย่างเช่น การปลูกเนื้อเยื่อกระเพาะปัสสาวะขึ้นมาจากเนื้อเยื่อบางส่วนแล้วใส่เข้าไปในคนที่ต้องผ่าตัดซ่อมแซมกระเพาะปัสสาวะ (Cystoplasty) หรือการปลูกจอประสาทตาเทียม หรือหลอดลมเทียม

หรือการใช้เทคโนโลยีการพิมพ์ 3 มิติมาช่วย เช่นการพิมพ์ implant ของกระดูกและฟันที่ทำจากไทเทเนียมให้พอดีกับคนไข้ หรือการพิมพ์เส้นเลือดเทียม เป็นต้น

ในอนาคตการสแกนร่างกายและการพิมพ์อวัยวะน่าจะมีบทบาทมากขึ้น ป่วยมาสแกนดู เอาอวัยวะที่เสียหายมาสร้างขึ้นใหม่แล้วใส่กลับเข้าไป ฟังดูอนาคตดีครับ แต่น่าจะอีกไกลพอสมควร

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s