พม่า: ประวัติศาสตร์และการเมือง – ภาค 5: เกร็ดเล็กเกร็ดน้อย

โพสท์นี้จะออกแนวเก็บตกเรื่องเกร็ดต่างๆที่ไม่ได้ใส่ลงไปใน 4 ตอนแรกมากกว่าครับ ข้อมูลอ้างอิงจาากหนังสือ “พม่า: ประวัติศาสตร์และการเมือง” โดย อ.ชาญวิทย์ เกษตรศิริครับ

เปรียบเทียบการประท้วง 8888 กับ 14 และ 16 ตุลาของไทย

  • ในเหตุการณ์ 14 ต.ค.ของไทย ฝ่ายนักศึกษาที่นำโดยเสกสรรค์ ประเสริฐกุลและธีรยุทธ บุญมีชนะด้วยเวลาเพียง 2 วันเท่านั้น แต่ของพม่าที่นำโดยมินโกนายกลับใช้เวลาถึง 3 เดือน ทั้งสองประเทศมีความแตกต่างกันหลักๆสามประเด็น
  • ประการแรก พม่าไม่มีสถาบันกษัตริย์ที่ทำหน้าที่เป็นองค์กรกลางในระดับนึง (ถึงแม้ประเทศที่ไม่มีกษัตริย์อย่างอินโดนีเซียนักศึกษาก็โค่นซูฮาร์โตลงได้เช่นกัน)
  • ประการที่สอง พม่าไม่มีความแตกแยกในกองทัพ พม่าไมมีคนอย่างพลเอกกฤษณ์ สีวะราที่ไม่ยอมสั่งให้กองทัพเคลื่อนปราบปรามประชาชน เพราะนายพลมีระบบการผูกขาดอำนาจที่ดีมาก ทหารคนไหนดูมีปัญหาก็กำจัดทิ้ง ทำให้เอกภาพของกองทัพมีสูง
  • ประการที่สาม พม่าไม่มีชนชั้นกลาง เพราะชนชั้นกลางมักเป็นกำลังสำคัญในการประท้วง โดยเฉพาะในแง่ทุนสนับสนุนการประท้วง แต่ชาวพม่าส่วนใหญ่นั้นยากจน

ทำไมทหารพม่าถึงโหดนัก

  • ทหารพม่านั้นฝึกมาโดยทหารพระจักรพรรดิในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง สืบทอดความเด็ดขาด เหี้ยมโหดดุดันกันมาเต็มๆ
  • ทหารพม่ามีความเชื่อว่าตนเองเท่านั้นจะเป็นผู้ปกป้องเอกราชของประเทศไว้ได้ ถ้าปล่อยให้พลเรือนมาปกครอง (เช่น อูนุ หรืออองซานซูจี) จะไม่สามารถรักษาประเทศไว้ได้ ชนกลุ่มน้อยจะแยกตัวเป็นอิสระ เพราะฉะนั้นต้องทำทุกวิถีทางเพื่อรักษาอำนาจไว้ (ไม่ว่าจะต้อง”ถอนรากถอนโคน”ฝ่ายตรงข้ามไปมากแค่ไหน)

ทำไมพระสงฆ์พม่าชอบออกมาประท้วง

  • ในพม่านั้น ภาพพระสงฆ์ออกมาเดินประท้วงเป็นขบวนใหญ่ๆร่วมกับประชาชนนั้นพบเห็นได้ (และพระพม่าก็ถูกยิงตายเหมือนประชาชน)
  • ในหนังสือใช้คำว่า พระพม่านั้นเน้นที่พระอภิธรรม พระมอญเน้นที่พระวินัย ส่วนพระไทยนั้นเน้นที่พระสูตร ซึ่งพระหม่าจะไม่ค่อยสนพระวินัยมากนัก (จริงๆผมก็ลืมไปแล้วครับว่าแต่ละคัมภีร์นี่ต่างกันยังไง)

อันนี้เป็นภาพการประท้วงในปี 2007 ครับ (หาต้นตอภาพจริงๆไม่เจอ)

  • พื้นฐานประวัติศาสตร์การเมืองพม่านั้นเกี่ยวข้องมาจากการตกเป็นเมืองขึ้นของอังกฤษ และการต่อต้านอังกฤษเริ่มมาจากสถาบันสงฆ์ ทำให้พระพม่ามีส่วนเกี่ยวข้องในการเมืองตลอดมา
  • เพราะงั้นผมว่าพระไทยรูปใดอยากการเมืองก็จัดมาเถิดครับ อิอิ

ทำไมถึงมีการเลือกตั้งทั่วไปปี 2533

  • เป็นการตกกระไดพลอยโจน เพราะรัฐบาลหม่องหม่องดันไปซื้อเวลาด้วยการสัญญาว่าจะให้มีการเลือกตั้ง เมื่อนายพลซอหม่องทำรปห.จึงจำเป็นต้องทำตามสัญญา
  • การคาดการณ์ผิดในหลายประเด็น คาดการณ์ว่าพรรคตนน่าจะชนะแน่ (ด้วยสารพัดวิธีตัดแข้งตัดขาที่เอามาใช้) หรือไม่ชนะก็จะตั้งรัฐบาลผสมกับพรรคเล็ก คาดการณ์ว่าชาวพม่าที่จะเลือกพรรค NLD ของอองซานซูจีเป็นพวกมีการศึกษาส่วนน้อยเท่านั้น ชาวพม่าส่วนใหญ่นั้นคุ้นเคยกับอำนาจนิยม หัวอ่อน เคารพเชื่อฟัง และไม่สนใจการเมืองเท่าใดนัก คงออกมาใช้สิทธิ์ไม่มาก แต่เอาเข้าจริงๆ ปรากฏว่า NLD ขนะถล่มทลาย (หนังสือขยายต่อว่าปรากฏการณ์นี้เรียกว่า Nicaragua Scenario)
  • พม่าประสบปัญหาเศรษฐกิจหนักจนจำเป็นต้องพึ่งพาต่างประเทศ แต่โลกปัจจุบันเป็นโลกยุคประชาธิปไตยและทุนนิยม พม่าจึงจำเป็นต้องสร้างภาพประชาธิปไตยเล็กน้อย

แล้วพอแพ้ทำไมไม่ถ่ายโอนอำนาจให้ผู้ชนะ

  • ประเด็นหลักน่าจะเป็นเรื่องความกลัวที่จะสูญเสียอำนาจและผลประโยชน์
  • รองลงมาคือเรื่องอุดมการณ์ของทหารพม่าดังได้กล่าวข้างต้น

ประเทศไทยกับรัฐบาลทหารพม่า

  • ในช่วงปี 2530 เศรษฐกิจไทยกำลังร้อนจัด มีนโยบายเปลี่ยนสนามรบเป็นสนามการค้า ระบบเศรษกิจไทยต้องการวัตถุดิบและทรัพยากรจำนวนมากจากพม่า
  • มาเลเซีย สิงคโปร์ และจีนเองก็ต้องการการลงทุนในพม่าเช่นกัน
  • พม่าใช้อัญมณี ไม้สัก แร่ธาตุ ก๊าซธรรมชาติ และสิทธิในการทำประมงแลกกับอาวุธและเงินจากประเทศเหล่านี้ (โดยเฉพาะจีนและไทย) ในช่วง 10 ปีที่ดำเนินนโยบายเศรษฐกิจแบบนี้ ทหารพม่าก้าวพ้นยุคตกต่ำกลายไปเป็นยุคที่มีกองทัพอันแข็งแรงและมั่นคงที่สุดในรอบ 50 ปี
  • กองทัพพม่าสามารถปราบปรามชนกลุ่มน้อยลงได้มากมายในช่วง 10 ปีนี้ สามารถตีฐานที่มั่นของกระเหรี่ยงซึ่งถือเป็นชนกลุ่มน้อยที่ใหญ่ที่สุดที่มาเนอร์ปลอว์แตกได้ในปี 2538 แต่ส่วนนึงที่กองทัพกระเหรี่ยงชะตาขาดเนื่องจากนโยบายของไทยที่เปลี่ยนจากเอากระเหรี่ยงเป็นรัฐกันชนกับพม่า หันมาเอาใจพม่าเพื่อค้าขายแทน เลยไม่สนกระเหรี่ยงแล้ว
  • ด้านผู้นำนักศึกษาที่หนีเข้ามาในไทย เราก็ส่งกลับพม่าหมดครับเก็บไว้ทำไมเดี๋ยวมีเรื่องกับพม่า เรื่องในประเทศเขาไปแก้กันเองสิ !

คุกอินเซ่ง

  • สิ่งหนึ่งที่เป็นเอกลักษณ์ของพม่าที่ไม่พูดถึงไม่ได้ คือคุกอินเซ่ง คุกระดับตำนาน(ด้านความโหดเหี้ยม) ชาวประมงไทยที่เคยไปติดคุกเล่าให้ฟังดังนี้

ภาพถ่ายดาวเทียมของคุกอินเซ่ง (Insein Prison) ภาพจาก BBC ครับ

  • ภายในคุกจะอยู่กันเป็นห้องๆ ห้องขนาด 8 x 15 เมตร อยู่กันห้องละ 120-130 คน นอนเบียดกันบนพื้นแบบต้องนอนตะแคง ไม่มีเสื่อหรือหมอนให้ อากาศอับชื้นและสกปรก
  • มีอาหารให้กินสองมื้อ เป็นอาหารแบบที่เอาไว้เลี้ยงหมู มื้อเช่าเป็นถั่วต้มกับกะปิเน่า มื้อเย็นเป็นน้ำผักต้มใส่เกลือกับกะปิ อาหารโปรตีนมีเฉพาะวันพฤหัสมื้อเย็น เป็นปลาย่างหรือทอดขนาดครึ่งฝ่ามือ
  • โรคที่เป็นกันมากคือท้องร่วงและมาลาเรีย และขาดสารอาหาร หมอจะมาเยี่ยมเมื่อป่วยหนักมากแล้ว ยาที่เอามาใช้ก็มักจะเป็นยาจากจีนที่หมดอายุแล้ว เข็มฉีดยาก็ใช้ร่วมกันจนบางคนติดเอดส์
  • นอกจากนี้ยังมีวิธีการอื่นๆ การขังลืม การไต่สวนและทรมาน จนออกมาก็เหมือนตายทั้งเป็น หมดความเชื่อมั่นในตนเอง ละทิ้งอุดมการณ์ไปหมดสิ้น

ว่าด้วยเรื่องกระเหรี่ยง

  • แต่เดิมสมัยก่อนอาณานิคมชนกลุ่มน้อยเหล่านี้ถึงแม้จะตกอยู่ภายใต้การปกครองของพม่า แต่ก็ค่อนข้างมีอิสระขอตนเอง มีเจ้าเมืองปกครองเอง
  • ต่อมาอังกฤษเข้ามาแล้วใช้นโยบายแบ่งแยกและปกครอง เอาขาวอังกฤษและชาวต่างชาติเข้ามาเป็นชนชั้นปกครองและกองทัพ กระเหรี่ยงคือประชากรกลุ่มหลักในกองทัพ กระเหรี่ยงนี้ค่อนข้างแตกต่างจากภาพกระเหรี่ยงที่เราจินตนาการไว้ (กระเหรี่ยงตามดอยของไทย) กระเหรี่ยงนี้เป็นชนชั้นมีการศึกษาแบบตะวันตก นับถือคริสต์ คุมอำนาจในกองทัพ
  • ต่อมาหลังยุคสงครามโลก อองซานใช้สนธิสัญญาปางหลวงในการเจรจาให้ชนกลุ่มน้อยทั้งหลายยอมอยู่กับพม่าจะได้รับเอกราชในที่สุด (แต่กระเหรี่ยงเป็นกลุ่มที่ไม่ได้ร่วมในสนธิสัญญาปางหลวงตั้งแต่แรก)
  • พอพม่าได้เอกราช ชาวกระเหรี่ยงซึ่งเป็นฝ่ายคุมกำลังในกองทัพอยู่เดิมก็ก่อกบฏทันทีไม่ยอมเข้าร่วมกับพม่า ภายหลังจากที่นายพลเนวินไม่ยอมทำตามสนธิสัญญาปางหลวง ก็เลยเกิดชนกลุ่มน้อยต่างๆขึ้นมากมาย

ธงชาติของ KNU (ภาพจาก Wikipedia)

  • กองทัพขอกระเหรี่ยงนี้ชื่อ Karen National Union (KNU) นำโดยนายพลโบเมี๊ยะ ช่วงแรกๆก็รุ่งอยู่ แต่พอนายพลเนวินครองอำนาจก็ต้องถอยร่นไปตั้งฐานทัพอยู่ที่มาเนอร์ปลอว์ตรงข้ามอำเภอสบเมย จังหวัดตาก
  • จนกระทั้งมาเนอร์ปลอว์แตกในปี 2538 ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว
    ก็น่าจะหมดแล้วสำหรับซีรีย์ประวัติศาสตร์พม่า ตอนแรกผมว่าจะสรุปสั้นๆแค่บล็อกเดียวจบ แต่ไปๆมาๆก็มีอะไรหลายอย่างเหมือนกันที่อยากจดไว้ มันเลยออกมา 5 ตอนเลยทีเดียว แต่ก็คิดว่าค่อนข้างจะครอบคลุมประเด็นสำคัญๆได้ครบถ้วนระดับนึงครับ

จบซีรีย์ครับ

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s